W związku z nadchodzącym nowym okresem programowania środków Unii Europejskiej na lata 2021–2027, Polska przygotowuje się do wprowadzenia istotnych zmian w systemie prowadzenia polityki rozwoju. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw, który ma usprawnić planowanie i realizację działań rozwojowych na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym.
Kluczowe zmiany
Projekt ustawy zakłada m.in.:
Integrację wymiaru społeczno-gospodarczego i przestrzennego w dokumentach strategicznych.
Nowe mechanizmy uzgadniania działań rozwojowych między samorządami i administracją rządową.
Wprowadzenie nowych narzędzi planistycznych, takich jak:
Strategia rozwoju ponadlokalnego – opracowywana przez kilka funkcjonalnie powiązanych gmin, ułatwiająca wspólne planowanie i pozyskiwanie funduszy unijnych.
Strategia rozwoju gminy – integrująca aspekty społeczne, gospodarcze i przestrzenne.
Dodatkowo dokumenty strategiczne oraz realizujące je instrumenty sektorowe mają zostać skierowane na obszary strategicznej interwencji – regiony wymagające szczególnego wsparcia.
Nowe formy współpracy rząd–samorząd
Nowelizacja wprowadza trzy formy koordynacji działań między rządem a samorządami:
Kontrakt programowy
Kontrakt sektorowy
Porozumienie terytorialne
Te mechanizmy mają usprawnić wdrażanie strategii rozwoju i zwiększyć skuteczność wykorzystania środków unijnych.
Wpływ na prawo i przyszłość samorządów
Projekt nowelizacji zakłada również zmiany w innych ustawach, m.in.:
Ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawie o samorządzie gminnym
Prawie energetycznym
Prawie ochrony środowiska
W dłuższej perspektywie – po roku 2025 – planowany jest drugi etap nowelizacji.
Co to oznacza dla JST?
W perspektywie 2020+ jednostki samorządu terytorialnego powinny być przygotowane do odgrywania coraz większej roli w kreowaniu rozwoju – szczególnie poprzez działania zwiększające ich samodzielność finansową. Efektywna polityka lokalna powinna opierać się na:
racjonalnym inwestowaniu w rozwój lokalnej bazy dochodowej,
działaniach prowadzących do trwałego wzrostu dochodów własnych gmin i powiatów.
