MAX WEBER

Max Weber (ur. 21 kwietnia 1864, zm. 14 czerwca 1920) – niemiecki socjolog, historyk, ekonomista, prawnik, religioznawca i teoretyk polityki. Był jednym z głównych przedstawicieli kierunku administracyjnego. Koncepcję swą zbudował na pojęciu panowania, przez które rozumiał szansę posłuszeństwa pewnych osób wobec rozkazu o określonej treści. Max Weber stworzył podwaliny organizacji formalnej, natomiast prezentowana przez niego koncepcja biurokracji stworzyła ogromne możliwości tworzenia sprawnych organizacji (Encyklopedia Zarządzania).

Max Weber w swojej działalności naukowej zajmował się szeregiem dziedzin, takich jak: socjologia, filozofia, religioznawstwo, ekonomia, organizacja i zarządzanie. W ramach tej ostatniej nauki rozważał między innymi psychofizjologiczne przyczyny wahań wydajności pracy. Jednak jego najważniejszym osiągnięciem była teoria władzy i koncepcja organizacji biurokratycznej (Z. Martyniak 1996, s. 109). Wyróżnił on trzy typy władzy: tradycyjną, charyzmatyczną oraz legalną. Pierwsza wynika z nienaruszalności odwiecznych obyczajów występujących w danej społeczności. Druga jest związana z osobistym oddaniem przywódcy. Ostatnia czerpie z wiary podwładnych w to, że przepisy i normy prawne są prawomocne, a osoby wykonujące władzę mają stosowne uprawnienia. Są to typy idealne, które w czystej postaci nie występują w rzeczywistości. Zwykle analizując przykłady osób sprawujących władzę można wskazać na występujące cechy charakterystyczne dwu lub wszystkich trzech typów.

Max Weber uznał, że każdy z tych typów władzy dla sprawnego działania wymaga odpowiedniego aparatu administracyjnego. Pojęcie organizacji zdefiniował on jako funkcjonowanie tegoż aparatu i uznał, że najbardziej racjonalną jej formą jest biurokracja czysta, monokratyczna. Ma ona zastosowanie w przypadku władzy legalnej. Biurokracja czysta charakteryzuje się hierarchiczną strukturą organizacyjną, podziałem pracy wewnątrz administracji, trwałymi przepisami w sprawie merytorycznego załatwiania spraw, doborem pracowników według kwalifikacji oraz oddzieleniem spraw stanowiska pracy od osobistej własności i spraw osób, które zajmują te stanowiska (J. Zieleniewski 1969, s. 111).

​Max Weber to przede wszystkim prorok nowoczesności. Max Weber postulował zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw poprzez wprowadzenie struktur hierarchicznych, podziału pracy, niepersonalnej administracji, formalizmu w decyzjach, a także: powtarzalności, obiektywizmu, racjonalności oraz niezawodności (Weber, 2004). Max Weber wniósł do zarzadzania przedsiębiorstwem kluczowe czynniki, od których zależy jego sukces, do których zaliczył zaprojektowanie oraz zgodne ze ścisłymi zasadami zarządzanie.

• Weber M. (2011). Etyka protestancka i duch kapitalizmu, Warszawa.
• Weber M. (1985). Gesammelte Aufsätze zur Wissenschaftslehre. Mohr Siebeck, Tübingen.
• Weber M. (2002). Gospodarka i Społeczeństwo, Warszawa.
• Weber M. (1988). Polityka jako zawód i powołanie, Kraków-Warszawa.
• Weber M. (2011). Racjonalność władza odczarowanie, Poznań.
• Weber M. (1994). Etyka protestancka a duch kapitalizmu, Lublin.
• Weber M. (1984). Szkice z socjologii religii, Warszawa.
• Weber M. (1987). Polityka jako zawód i powołanie, Warszawa.
• Weber M. (2000). Etyka gospodarcza religii światowych, Kraków.