Trwają prace nad nowelizacją ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw. Celem planowanych zmian jest wzmocnienie zarządzania rozwojem na poziomie lokalnym oraz dostosowanie systemu planowania do nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2021–2027.
Nowy system dokumentów strategicznych
Ustawa wprowadza nowy, zintegrowany system dokumentów strategicznych na trzech poziomach zarządzania – krajowym, regionalnym i lokalnym. Dokumenty te mają być ze sobą spójne pod względem treści, celów oraz wskazanych obszarów strategicznej interwencji (OSI). To podejście pozwoli:
zwiększyć efektywność programowania i realizacji strategii rządowych,
uporządkować dokumenty programowe: Umowę Partnerstwa, programy operacyjne (krajowe i regionalne) oraz strategie rozwoju.
Zgodnie z projektem ustawy, zamiast długookresowej strategii rozwoju kraju i koncepcji przestrzennego zagospodarowania, pojawi się koncepcja rozwoju kraju – dokument identyfikujący globalne trendy rozwojowe oraz wyznaczający kierunki interwencji.
Polityki publiczne i OSI
W nowelizacji pojawia się również definicja polityk publicznych, które wskazują, w jaki sposób cele rozwojowe kraju mają być realizowane w odniesieniu do poszczególnych sektorów, dziedzin i terytoriów. Instrumenty sektorowe oraz strategie zostaną ukierunkowane na OSI, czyli obszary wymagające szczególnego wsparcia.
Zmiany na poziomie regionalnym i lokalnym
Na poziomie regionalnym:
Powiązanie programowania społeczno-gospodarczego z planowaniem przestrzennym.
Zniesienie planów zagospodarowania przestrzennego województw.
Strategia rozwoju województwa jako główny dokument planistyczny, określający kierunki rozwoju danego regionu.
Na poziomie lokalnym:
Strategia rozwoju gminy – choć nieobligatoryjna, będzie podstawowym dokumentem strategicznym w większych ośrodkach miejskich.
Strategia rozwoju ponadlokalnego – wspólna dla kilku gmin, umożliwiająca planowanie działań wykraczających poza granice administracyjne.
Obie strategie będą stanowić podstawę aplikowania o fundusze unijne.
Nowe mechanizmy współpracy: kontrakty i porozumienia
W ustawie pojawiają się trzy nowe mechanizmy uzgadniania działań rozwojowych pomiędzy rządem a samorządami:
Kontrakt programowy – związany z dofinansowaniem i warunkami wykorzystania środków UE.
Kontrakt sektorowy – służy koordynacji działań podejmowanych przez poszczególnych ministrów w zakresie programów rozwoju.
Porozumienie terytorialne – umożliwia uzgadnianie interwencji ważnych z punktu widzenia lokalnych społeczności (gmin, powiatów, partnerstw JST).
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Zakłada się, że ustawa zostanie wdrożona po 2025 roku, aby umożliwić dokończenie prac nad aktualizacją strategii województw. Jednocześnie zmiany będą miały wpływ na przygotowanie dokumentów niezbędnych do aplikowania o środki unijne:
Strategie rozwoju (na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym),
Dokumenty programowe, takie jak Umowa Partnerstwa i programy operacyjne.
Wsparcie w opracowaniu strategii rozwoju
W związku z nowymi wymogami dotyczącymi strategii lokalnych i ponadlokalnych, Instytut Maxa Webera oferuje kompleksowe wsparcie w ich tworzeniu. Pomagamy jednostkom samorządu terytorialnego w opracowywaniu dokumentów strategicznych zgodnych z aktualnym prawem i wytycznymi UE – od diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczej, przez konsultacje społeczne, po finalną strategię gotową do wdrożenia i aplikowania o środki zewnętrzne. Nasze podejście łączy wiedzę ekspercką, doświadczenie projektowe oraz znajomość realiów funkcjonowania JST.
